ಈ ಬ್ಲಾಗ್ ಅನ್ನು ಹುಡುಕಿ

ಶುಕ್ರವಾರ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4, 2024

ಚಾರ್ ಧಾಮ ಯಾತ್ರೆ -ಭಾಗ 15

         ಚಾರ್ ಧಾಮ ಯಾತ್ರೆ -ಭಾಗ 15

ಮರಳಿ ನಮ್ಮೂರಿಗೆ

ದಿನಾಂಕ:-21/05/2024

       ಇಂದು ವಾಪಸ್ ನಮ್ಮೂರಿಗೆ ಹೋಗುವ ದಿನ. ಬಹುಶಃ ಆ ಉತ್ಕಟತೆಯ ಕಾರಣ, ಮುಂಜಾನೆ ನಾವು ಬಿಡುವಾಗಿದ್ದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಏಳೋಣವೆಂದರೂ ಸಹ, 6-00 ಗಂಟೆಗೆಲ್ಲ ಎಚ್ಚರವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿತ್ತು! ನಮ್ಮ ಯಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು - ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶಿವಲಿಂಗ ಚಿಕ್ಕಮಠ ಮತ್ತು ನಾಗರಾಜ್ ದಂಪತಿ ಸಹಿತ - ಬೇಗನೆ ಎದ್ದು ಮಾನಸಾ ದೇವಿ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಚಂಡಿ ದೇವಿ ಮಂದಿರಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ನಾವು ಮತ್ತು ನಮ್ಮಂತೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ವಿರಾಮವಾಗಿ ಎದ್ದು, ಸ್ನಾನಾದಿಗಳನ್ನು  ಪೂರೈಸಿ, ಬೇಗನೆ ಬೆಳಗಿನ ತಿಂಡಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದೆವು. ಈ ದಿನ 11-00 ಗಂಟೆಗೆಲ್ಲ ಲಗೇಜ್ ಹೊರಗಿಡಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. 12 -00 ಗಂಟೆಗೆ ಊಟ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದ ಕಾರಣ ಬೆಳಗಿನ ತಿಂಡಿ ಸಹ 8-00 ಗಂಟೆಗೆಲ್ಲ ತಯಾರಿತ್ತು. ಬೆಳಗಿನ ಉಪಹಾರ ಮುಗಿಸಿ, ಸೂಚನೆಯಂತೆ ನಮ್ಮ ಬ್ಯಾಗ್ ಗಳನ್ನು ತುಂಬಿ ಹೊರಗಿಟ್ಟೆವು. ನಾವು ಸ್ವಲ್ಪ ಹರಿದ್ವಾರದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡಿ ಬಂದೆವು. ವಾಪಸ್ ಹೋಗಲು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸೇರಿ ಒಂದೇ ಬಸ್. ವೆಂಕಟೇಶ್ ಪ್ರಭು ಅವರು ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಸೀಟ್ ನಂಬರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಚಾರ್ಟ್ ತಯಾರಿಸಿ, ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪಿನಲ್ಲಿ ಅದಾಗಲೇ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಯಾವುದೇ ನ್ಯೂನತೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು.
        ನಸುಕಿನಲ್ಲಿ ದರ್ಶನಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿ ಹೋದವರೆಲ್ಲ 11:00 ಗಂಟೆಗೆಲ್ಲ ವಾಪಸ್ ಬಂದಿದ್ದರು. 12:30ಕ್ಕೆ ಊಟದ ಹಾಲ್ ತುಂಬಿತ್ತು. ಈ ದಿನ ವಿಶೇಷ ಊಟ. ಕಳೆದ 11 ದಿನಗಳಿಂದ ಕೇವಲ ಸಾತ್ವಿಕ ಊಟ ಉಂಡಿದ್ದವರಿಗೆಲ್ಲ ಈ ದಿನದ ಹೋಳಿಗೆ ಊಟ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಎಲ್ಲರೂ ಮನದಣಿಯೆ ಊಟ ಮಾಡಿ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೋಟೆಲಿನ ಹೊರಗೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಬಸ್ ಏರಿ ಆಸೀನರಾದೆವು. ವಾಟ್ಸಪ್ ಗ್ರೂಪ್ ನ ತುಂಬೆಲ್ಲ ಯಾತ್ರೆಯ ಧನ್ಯತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಟೂರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟ್ರಾವೆಲ್ಸ್ ಅವರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳ ಮಹಾಪೂರವೇ ತುಂಬಿತ್ತು.


       ರಾತ್ರಿ ಡೆಲ್ಲಿ ಏರ್ ಪೋರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಊಟಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆ ಆಗಬಾರದೆಂದು ರಾತ್ರಿಯ ಊಟವನ್ನು ಪ್ಯಾಕ್  ಮಾಡಿ ಎಲ್ಲ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಡೆಲ್ಲಿಯಿಂದ ಕಲ್ಕತ್ತಾ, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಚೆನ್ನೈ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗುವ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳೆಲ್ಲ ಇದ್ದರು. ನರಸಿಂಹ ಸ್ತೋತ್ರ ಪಠಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಹವಾನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಸ್ಸಿನ ಸುಖದ ಜೊತೆ ಜಠರೇಶ್ವರ ಸಹ ತೃಪ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಾರಣ ಎಲ್ಲರೂ ತೂಕಡಿಕೆ, ನಿದ್ರೆಗಳಿಗೆ ಶರಣಾದೆವು.

        ಒಂದೊಳ್ಳೆ ನಿದ್ರೆ ಮುಗಿಸಿ ಏಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಸುಮಾರು 4-30 ಗಂಟೆಗೆ, ಬಸ್ಸನ್ನು ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಹೋಟೆಲ್ ನ ಎದುರು ಚಹಾ ಸೇವನೆಗಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶಾಲವಾದ ಹೊಲದ ಅಂಚಿಗೆ ಇದ್ದ ಈ ಹೋಟೆಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರಿಗಳ ಮನ ಸೆಳೆಯಲು ಹಲವಾರು ನಿರುಪಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಖಾಲಿಯಾದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೀರಿನ ಬಾಟಲುಗಳಿಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ದುಂಬಿ, ಚಿಟ್ಟೆ, ಜೇನ್ನೊಣ, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ರೂಪ ನೀಡಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೇತು ಹಾಕಿದ್ದರು. ಅದೇ ರೀತಿ ನಿರುಪಯುಕ್ತವಾದ ವಾಹನಗಳ ಬಿಡಿ ಭಾಗಗಳು, ಹಳೆಯ ಟೈರುಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಅತ್ಯಂತ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಿಂಗಾರಗೊಳಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅದೇ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕಾರು ಪುಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಚಹಾ ಸೇವನೆಗೆಂದು ನಿಂತವರು ಇನ್ನೊಂದು ಐದ್ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಹೆಚ್ಚು  ವ್ಯಯಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ನಮ್ಮ ಬಸ್ಸಿನ ಎಲ್ಲರೂ, ವಿಶೇಷತಃ. ಹೆಂಗಸರು, ಇವೆಲ್ಲವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತೋಷ ಪಟ್ಟರು.

         ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟ ನಾವು ಸಾಯಂಕಾಲ 6:30ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಡೆಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿದ್ದೆವು. ತಕ್ಷಣ ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಬ್ಯಾಗೇಜುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೊರಡುವ ಇಂಡಿಗೋ ವಿಮಾನದ ಚೆಕಿಂಗ್ ಸರತಿ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡೆವು. ಕ್ಯಾಬಿನ್ ಬ್ಯಾಗ್ ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ಲಗೇಜ್ ಗಳು ಚೆಕ್ ಇನ್ ಆದವು. ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಚೆಕಪ್ ಸಹ ಆಯಿತು. ಈಗ ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಚೀಲವನ್ನು ತಡೆದರು. ನಾನು ತುಂಬಾ ಮುತುವರ್ಜಿಯಿಂದ ನಿಷೇಧಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಬಿನ್ ಬ್ಯಾಗ್ ನಿಂದ ತೆಗೆದು ಚೆಕ್ ಇನ್ ಲಗೇಜ್ ನ ಜೊತೆ ಕಳಿಸಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಈಗ ನೋಡಿದರೆ ನನ್ನ ಮೀಸೆ ಟ್ರಿಮ್ ಮಾಡುವ ಕತ್ತರಿ ಮತ್ತು ಉಗುರು ಕತ್ತರಿಸುವ ಕಟರ್  ಬಾತ್ರೂಮ್ ಕಿಟ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಚೆಕಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದವರು, ಬಹುಶಃ ನನ್ನ ಬಿಳಿಕೂದಲನ್ನು ನೋಡಿ,  ನಕ್ಕು ವಾಪಸ್ ಬ್ಯಾಗನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟರು. ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಏನೋ ಕಬ್ಬಿಣದ ವಸ್ತು ಇರುವುದಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನಾನು 'ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ!' ಎಂದೆ. ಆದರೆ ಅದ್ಯಾವ ಮಾಯೆಯಲ್ಲಿಯೋ ಯಾತ್ರಾ ಸಂಸ್ಥೆಯವರು ಕೊಟ್ಟ ಛತ್ರಿ ಚೀಲದ ತಳ ಸೇರಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೆಗೆದೆ. ಅವನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನಕ್ಕು, 'ಇರಲಿ ಬಿಡಿ' ಎಂದು ವಾಪಸ್ ಚೀಲಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದನು. ಅಂತೂ ಚಿಕ್ಕ ಆತಂಕದ ನಂತರ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಚೆಕಿಂಗ್ ಮುಗಿದಂತಾಯಿತು.

       ಎಂಟು ಗಂಟೆಗೆಲ್ಲ ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಬುತ್ತಿ ತಿಂದೆವು. ವಿಮಾನ ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊರಟಿತು. ರಾತ್ರಿ 12:30 ಕ್ಕೆಲ್ಲ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ತಲುಪಿದೆವು. ನಮ್ಮ 9 ಜನರ ಪೈಕಿ  ಶ್ರೀಮತಿ ಭಾರತಿ ಮತ್ತು ರವಿಕುಮಾರ್ ದಂಪತಿ ಹಾಗೂ ವಸಂತ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋದರು. ನಾವು ಆರು ಜನ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಹೊರಟು ನಿಂತಿದ್ದ ಫ್ಲೈ ಬಸ್ ಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ಖರೀದಿಸಿ ಹತ್ತಿದೆವು. ನಿದ್ದೆ ತಿಳಿದೆದ್ದಾಗ ನಮ್ಮ ಬಸ್ ಮೈಸೂರಿನ ಬಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿತ್ತು. ಸಮಯ ಬೆಳಗಿನ ಆರೂವರೆ ಆಗಿತ್ತು.

      ಆಟೋದವರಿಗೆ ಹೇಳಿ ಕುಕ್ಕರಹಳ್ಳಿ ಕೆರೆ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿರುವ ಫಿಲ್ಟರ್ ಕಾಫಿ ಒದಗಿಸುವ ವಾಹನದ ಎದುರು ನಿಲ್ಲಿಸಿಕೊಂಡು, ಎರಡು ವಾರಗಳ ನಂತರ, ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಫಿಲ್ಟರ್ ಕಾಫಿಯನ್ನು - ಪ್ರತೀ ಗುಟುಕನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಾ - ಹೀರಿದೆವು. ನಂತರ ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಮನೆ ಸೇರಿದಾಗ ಸಮಯ ಬೆಳಗಿನ 7- 30 ;ದಿನಾಂಕ 22/ 5/2024.

       ಯಾತ್ರೆ ಸಂಪನ್ನವಾಯಿತು. ಈ ರೀತಿ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಟೂರ್ ಗೆ ನಾನು ಹೋಗಿದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲು. ಒಂದೆರಡು ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನನ್ನ ತರಹದ ಆರಂಭಿಕರಿಗೆ ನೀಡಬಯಸುತ್ತೇನೆ.

1. ಯಾತ್ರಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ 'ನಂಬಿಕಸ್ಥತನ'ವನ್ನು ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ದರಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿ, ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಚೌಕಾಸಿ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಬುಕ್ ಮಾಡಬೇಕು.

2. ಯಾತ್ರೆಯ ಸಲುವಾಗಿ ರಜಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮರೆಯಬಾರದು. ಇದನ್ನು ಯಾತ್ರಾಸಂಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿಶೀಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

3. ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಾದಿಗಳಿಗೆ ಮುಂಗಡ ಟಿಕೆಟ್ ಗಳನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ.

4. ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಗಳಿಗೆ ಯಾತ್ರಾ ಸಂಸ್ಥೆಯವರು ಹೇಳಿದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೇ ಆನ್ಲೈನ್ ಬುಕಿಂಗ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ನಂತರ ಆಯಾ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟ್ ಸಿಗಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಸಿಕ್ಕಿದರೂ ತುಂಬಾ ದುಬಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

5. ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಹೆಲಿಕ್ಯಾಪ್ಟರ್ ಬುಕಿಂಗ್ ಆಗದಿದ್ದರೂ ಚಿಂತಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಅನ್ಯ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬಹುದು. ಆಯಾ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಪಿಟ್ಟೂ, ಕುದುರೆ ಅಥವಾ ಡೋಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬಹುದು.

6. ಸೀಟ್ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ಮಾಡಿ ಪಾವತಿಸಿ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ನಿರಾಳರಾಗಬೇಡಿ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನಗೆದು ಹಣವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ. ಹಣವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಅಷ್ಟೇ.

7. ಲಗೇಜ್ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಷ್ಟು ಕ್ಷೇಮ. ಖರೀದಿ ಅನಿವಾರ್ಯವಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಿ.

8. ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬದ ಬದಲು ಇನ್ನೊಂದು ಆತ್ಮೀಯ ಕುಟುಂಬ ನಿಮ್ಮ ಜೊತೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲಾ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಹಿತಕರ.

9. ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಸಮಯ ಪಾಲನೆಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿರಿ. ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಇರುವುದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ಪಡೆಯಲು. ಹಾಗಾಗಿ ಸಹಯಾತ್ರಿಗಳ ಜೊತೆ ವಾದ ವಿವಾದವಾಗಲೀ, ಜಗಳವಾಗಲೀ ಬೇಡವೇ ಬೇಡ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೌನ ಮತ್ತು ಸಹನೆ ನಿಮ್ಮ ಆಯುಧವಾಗಿರಲಿ.

10. ಬಾಯಿ ಚಪಲಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟು ಬಿದ್ದು ಏನನ್ನಾದರೂ ತಿಂದು ಆರೋಗ್ಯ ಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಇಡೀ ಯಾತ್ರೆಯೇ ಹದಗೆಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾಲಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಇರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.

       ನಿಮಗೆಲ್ಲ ಶುಭವಾಗಲಿ.

       ಜೈ ಕೇದಾರ ಬಾಬಾಕೀ!!

       ಜೈ ಬದರಿ ವಿಶಾಲ್ ಕೀ!!


ಹೆಮ್ಮೆಯ ಹಿಮಾಲಯ


ಭಾರತಾಂಬೆಯ ಮುಕುಟಮಣಿಯೀ 

ಗಿರಿಹಿಮಾಲಯ ನಮ್ಮದು

ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮದಗಲ ಹರಡಿಹ 

ಗಿರಿಪುರಾತನ ನಮ್ಮದು || ಪ ||


ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಗತ ಪುರಾಣದ

ಘಟನೆಯೆಲ್ಲವು ನಡೆದಿಹ

ಪುಣ್ಯಪುರುಷರು ಋಷಿವರೇಣ್ಯರು

ತಪವಗೈದಿಹ ಪರಿಸರ |

ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗು ತೀರ್ಥಸ್ಥಳಗಳು

ಪುಣ್ಯ ನದಿಗಳು ಹರಡಿಹ

ಪರಮ ಪಾವನ ಶಿಖರ ಶ್ರೇಣಿಯ

ಪರ್ವತಾವಳಿ ನಮ್ಮದು  || 1 ||


ಭಾರತೀಯನ ಕನಸು ಹಿಮಗಿರಿ

ದರುಶನದ ಅನುಭೂತಿಯು

ಒಮ್ಮೆ ನೋಡಲು ಮತ್ತೆ ನೋಡುವ

ಸತತ ಸೆಳೆತದ ತುಡಿತವು |

ಗಿರಿ ಕಣಿವೆಯಲಿ ಹರಡಿ ನಗುತಿಹ

ಪ್ರಕೃತಿ ಸೆಳೆವುದು ನಮ್ಮನು

ಗಿರಿಹಿಮಾಲಯ ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಗೆ

ಸಾಟಿ ನೀನೇ ಜಗದೊಳು  || 2 ||


ಮೇಲೆ ನೋಡಲು ರಜತಗಿರಿಗಳು

ಪುಣ್ಯ ನದಿಗಳ ಸ್ರೋತವು!

ಜಿನುಗಿ ಹರಿಯುವ ಹಾಲು ಹಿಮಜಲ 

ಕಣಿವೆಯೆಡೆಗಿನ ಓಟವು |

ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗು ನೀರ ಝರಿಗಳು

ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಜಲಪಾತವು!

ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಗಿರಿ ಶೃಂಗ ನೀಡುವ

ಶುದ್ಧ ದೈವಿಕ ಭಾವವು! || 3 ||


ಶಿವನ ಆಡುಂಬೊಲ ಹಿಮಾಲಯ

ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಯು ಶಿವಮಯ!

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಕೈಲಾಸ ಮಾನಸ

ಪಂಚ ಕೇದಾರಾಲಯ |

ಯಮುನೆ ಭಾಗೀರಥಿಗಳೆಲ್ಲವು

ತೊಳೆವವೈ ಶಿವಪಾದವ!

ಕಳೆದು ಮಲಿನವ ತಳೆದು ಭಕ್ತಿಯ

ಹಿಡಿಯೊ ಭೈರವ ಚರಣವ || 4 ||


ಹರಿಯು ಧರೆಯಲಿ ತಪವಗೈದಿಹ 

ಬದರಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಇಲ್ಲಿದೆ

ನಿಧಿಯ ಅಧಿಪತಿ ಯಕ್ಷರೊಡೆಯ ಕು-

ಬೇರನಲಕಾಪುರಿಯಿದೆ! |

ಪಂಚಪಾಂಡವರೆಲ್ಲ ಜನಿಸಿದ

ಪಾಂಡುಕೀಶ್ವರವಿಲ್ಲಿದೆ!

ಪುಣ್ಯ ನದಿಗಳು ಬೆರೆತು ಹರಿವ ಪ್ರ-

ಯಾಗ ಸರಣಿಯೆ ಇಲ್ಲಿದೆ! || 5 ||


ಸಾಧಕರಿಗಿದು ತಪೋಭೂಮಿಯು

ಸಾಹಸಿಗೆ ಆಹ್ವಾನವು!

ದಿವ್ಯಕಾನನ ಪುಣ್ಯಸಲಿಲವು

ನೆಲದ ಕೃಷಿಗಾಧಾರವು! |

ಇಂಥ ಹಿಮಗಿರಿ ಭವ್ಯ ಶ್ರೇಣಿಯು

ನಮ್ಮದೆಂಬುದೆ ಹೆಮ್ಮೆಯು!

ಮತ್ತೆ ಬರುವೆವು ನಿನ್ನ ಮಡಿಲಿಗೆ

ನಾವು ನಿನ್ನಯ ತನಯರು || 6 ||


            -ರವೀಂದ್ರ ಭಟ್ ದೊಡ್ನಳ್ಳಿ.

                                                                                                        (ಮುಗಿಯಿತು.)





        (ಮುಗಿಯಿತು.)


ಮಂಗಳವಾರ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2024

ಚಾರ್ ಧಾಮ ಯಾತ್ರೆ -ಭಾಗ 14

ಚಾರ್ ಧಾಮ ಯಾತ್ರೆ -ಭಾಗ 14

ದೇವಪ್ರಯಾಗ ದರ್ಶನ

ದಿನಾಂಕ:-20/05/2024

        ಮುಂಜಾನೆ ಮೂರು ಗಂಟೆಗೆಲ್ಲ ಎದ್ದೆವು. ಸ್ನಾನಾದಿ ನಿತ್ಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿಕೊಂಡು, ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿದ್ದ ಕೆಟಲ್ ನಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುದಿಸಿಕೊಂಡು, ಬ್ಲಾಕ್ ಟೀ ತಯಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಕುಡಿದೆವು. 3:45ಕ್ಕೆಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಲಗೇಜ್ ಗಳನ್ನು ರೂಮಿನ ಹೊರಗಡೆ ಇಟ್ಟಾಗಿತ್ತು. ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನಮ್ಮ ಬಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಠಕ್ಕೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದೆವು.

        ಎಂದಿನಂತೆ ಬಸ್ ಏರಿದೊಡನೆ ನರಸಿಂಹ ಭಜನೆ ಆದ ನಂತರ ನಾನು ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಎರಡು ಪದ್ಯಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡಿದೆ. ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಿದ್ದೆಗೆ ಜಾರಿದೆವು.

       ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 7.30 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮಾರ್ಗ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನ ತಿಂಡಿ ಚಹಾ ಮುಗಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಬಸ್ ಏರಿದ ನಾವು 10.30 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ದೇವ ಪ್ರಯಾಗ್ ತಲುಪಿದೆವು.

        ದೇವ ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಸುಮಾರು 100 -120 ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಇಳಿಯಬೇಕಿತ್ತು. ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚೇ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದವು. ಹಾಗಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿಯಬೇಕಾಯಿತು. ಹಾಗೆ ಇಳಿದು ಹೋದ ನಾವು ಒಂದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಿಟೋರಿಯಂ(ಪ್ರೇಕ್ಷಾಗೃಹ)ದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆವು. ನಾವು ಇಳಿದು ಬಂದ ದಾರಿ ಈ ಪ್ರೇಕ್ಷಾಗೃಹದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದುವರೆದು, ಹೊರ ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಹಾದಿಯ ಬಲಗಡೆ ವೇದಿಕೆ ಇತ್ತು. ಎಡಗಡೆಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ಇಳಿಜಾರನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತು. ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಒಂದಷ್ಟು ಸಮತಟ್ಟಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಊರಿನ ದನಕರುಗಳೆಲ್ಲ ಮಲಗಿದ್ದವೇನೋ! ನೆಲ ತೊಳೆದು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿದ್ದರೂ ಸಹ ಗೋಮೂತ್ರ -ಗಂಜಳದ ವಾಸನೆ ಮೂಗಿಗೆ ರಾಚುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಭಾಂಗಣದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ರಾಮಾಯಣದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದ್ದರು.

       ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿದ ನಂತರ ನಮ್ಮ ಗೈಡ್ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಪ್ರಭುರವರು ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ರಘುನಾಥ ಮಂದಿರದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾದ ರಾವಣನನ್ನು ವಧಿಸಿದ ರಾಮನು, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸಹಿತನಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು, ತಪಸ್ಸನ್ನಾಚರಿಸಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಿಕೊಂಡನಂತೆ. ಅದರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ರಘುನಾಥ ಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿರುವ ಅಲಕನಂದಾ - ಭಾಗೀರಥಿ  ಸಂಗಮದಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು  ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಈ ಮಂದಿರ. ಈಗ ಇರುವ ಮಂದಿರ ಸುಮಾರು 1,250 ವರ್ಷ ಹಿಂದಿನದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಭಾರತ ಯಾತ್ರೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಮಂದಿರವನ್ನು ಸಹ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಎಂಬ  ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ನಂತರ ಕಾಲಾನುಕಾಲಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಗಡವಾಲ್ ರಾಜವಂಶಸ್ಥರಿಂದ ಮಂದಿರವು ನವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮಂದಿರವು ಇಕ್ಕಟ್ಟಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ಒಳಗಿರುವ ಶ್ರೀ ರಘುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹ ಸುಮಾರು 15 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಗ್ರಾನೆಟ್ ಶಿಲೆಯ ಭವ್ಯಮೂರ್ತಿ. ಈ ವಿಗ್ರಹದ ನೇರ ಕೆಳಗಡೆ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ  ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ವಿಗ್ರಹದ ಎದುರುಗಡೆ ಸ್ವಲ್ಪ ತೇವಾಂಶವಿದ್ದ ಸ್ಥಳವಿದ್ದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಾರಿ ಇಲ್ಲಿ ನೀರು ಜಿನುಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಸರಸ್ವತಿಯೇ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ವಿಷ್ಣುವಿನ '108 ದಿವ್ಯದೇಶಂ'ಗಳ ಪೈಕಿ ಇದೂ ಒಂದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ತಿರುಕಂಠ ಮೇಣಂ ಕಡಿನಾಗರ್" ಅಥವಾ ರಘುನಾಥ ಎಂದು ಅವರು (ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯ ಮತದವರು) ಹೇಳುತ್ತಾರೆ (ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ). ಇಲ್ಲಿಯ ಅರ್ಚಕರು ತಮಿಳುನಾಡು ಮೂಲದವರೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

       ಇಲ್ಲಿ ರಘುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಗರುಡ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ಮಂದಿರದ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿಯೇ ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾದೇವಿ, ನರಸಿಂಹದೇವರು, ಗರುಡ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ  ಪುಟ್ಟ ಮಂದಿರಗಳಿವೆ. ಇಡೀ ಮಂದಿರದ ಪರಿಸರ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿದೆ. ಸುತ್ತಲಿರುವ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳು, ಎದುರಿನಲ್ಲಿಯ ದೇವ ಪ್ರಯಾಗದ ಸಂಗಮ, ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಶಾಂತ  ಪರಿಸರಗಳೆಲ್ಲ   ಧ್ಯಾನಾಸಕ್ತರಿಗೆ  ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದಂತಿವೆ.

     ಇಲ್ಲಿನ ಪುರೋಹಿತರು ತುಂಬಾ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಮಂದಿರದ ಕುರಿತು ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದರು. ದರ್ಶನ ಸಹ ಸಾವಧಾನವಾಗಿ ಮುಗಿಯಿತು.  ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರು ಬಂದು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದೆಯಂತೆ. ಭಾರದ್ವಾಜ ಮುನಿ ಸಹ ಇಲ್ಲಿಯೇ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಸಪ್ತರ್ಷಿ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಪಡೆದರಂತೆ.

      ಮಂದಿರದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಕೆಳಗಡೆ ಇಳಿಯುವ ನೂರಾರು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಇಳಿದು ನಾವು ತಲುಪಿದ್ದು  ಭಾಗೀರಥಿ ಮತ್ತು ಅಲಕನಂದಾ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮವಾದ ದೇವಪ್ರಯಾಗವನ್ನು. ಇಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿ ಸಹ  ರಘುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹದ ತಳಭಾಗದಿಂದ ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿಯಾಗಿ ಹರಿದು ಬಂದು ಸಂಗಮವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾಳೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದೇವ ಪ್ರಯಾಗ ಸಹ ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮವೇ.

       ಹಿಂದೆ ದೇವಶರ್ಮನೆಂಬ ಋಷಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ತಪಸ್ಸನ್ನಾಚರಿಸಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ದೇವಪ್ರಯಾಗ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆಯಂತೆ.

       ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತಾಗ ನಮ್ಮ ಬಲಗಡೆಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ರಭಸವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛ ನೀರನ್ನು ಹೊತ್ತು ಹರಿದು ಬರುತ್ತಿದ್ದವಳೇ ಭಾಗೀರಥಿ. ಅವಳ ವೇಗ ಅತ್ಯಂತ ಜೋರಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎಡಗಡೆಯಿಂದ ಅಲಕನಂದಾ ನದಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳೂ ಸಹ ವೇಗಿಯೇ! ಆದರೆ ಭಾಗೀರಥಿಯಷ್ಟಲ್ಲ. ಕಳೆದೊಂದು ವಾರದಿಂದ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅಲಕನಂದಾ ನದಿಯ ನೀರು ಸ್ವಲ್ಪ ರಾಡಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಎರಡು ನದಿಗಳು ಸಂಗಮಿಸಿದ ನಂತರ ಅವಳೇ ಗಂಗೆ - ಭಾರತೀಯರ ಆರಾಧ್ಯ ದೇವತೆ ಗಂಗಾಮಾತೆ. ಮುಂದೆ ಗಂಗೆಯು ಋಷಿಕೇಶ, ಹರಿದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಬಯಲು ಭೂಮಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಉಣಿಸಿ, ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನೇ ಸುಭಿಕ್ಷಗೊಳಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ದೇಶದ ಅಸಂಖ್ಯ ಸನಾತನಿ ಶ್ರದ್ದಾಳುಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ತನ್ನ ಪಾತ್ರದುದ್ದಕ್ಕೂ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸರಮಾಲೆಯನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಪ್ರಯಾಗರಾಜ್, ಕಾಶಿ, ಗಯಾ ಮುಂತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಇವಳಿಂದಾಗಿಯೇ ಕೀರ್ತಿ ಬಂದಿದೆ.

       ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ತೀರ್ಥ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ತಡೆಬೇಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಮುಳುಗುಹಾಕಲು ಸರಪಳಿಗಳ ಆಸರೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ನಾವು ನದೀ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಇಳಿದು  ತೀರ್ಥಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆವು. ಅರ್ಘ್ಯ ನೀಡಿದೆವು. ನಮ್ಮಲ್ಲೇ ಕೆಲವರು, ಸ್ನಾನದ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದವರು, ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸೂಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿಸಿರುವ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಂದ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿಸಿ ನದಿಯ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ದಂಡೇ ಇದೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿಯೇ ಕಾಣಿಸಿದವು. ಭಕ್ತರ ಸಂದಣಿ ಇತ್ತಾದರೂ ತೀರ ಅಸಾಧ್ಯವೆನಿಸುವಷ್ಟು ಇರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಹತ್ತಿರ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ ಸರ ಮಾರಲು ಬಂದ ಒಬ್ಬರಿಗೆ "ನನಗೆ ಸರ ಬೇಡ" ಎಂದು, "ನೀವು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ" ಎಂದು ಐವತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ಕೊಡಲು ಹೋದೆ. "ಬೇಡ ಸ್ವಾಮಿ, ದುಡಿದು ತಿನ್ನುವವರು ನಾವು. ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡ" ಎಂದು ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ತೋರಿಸಿದರು. ತುಂಬಾ ಮೆಚ್ಚಿಗೆಯಾಯಿತು.

     ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಫೋಟೋ ತೆಗೆಸಿಕೊಂಡೆವು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ 12:30 ಆಗಿತ್ತು- ಅಂದರೆ ಹೊರಡುವ ಸಮಯ. ನಾವು ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿರುಗದೇ, ಭಾಗೀರಥಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ತೂಗು ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಅದರ ಆಚೆಯಿದ್ದ ಅಂಗಡಿ ಸಾಲುಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಗುತ್ತಾ, ಸ್ವಲ್ಪ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಹೆದ್ದಾರಿ ತಲುಪಿದೆವು. ಸಂಗಮವನ್ನು ಸುತ್ತು ಹಾಕಿ ನಮ್ಮ ಬಸ್ಸುಗಳು ಅದಾಗಲೇ ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದವು. ಈ ದಿನ ತುಂಬಾ ಜೋರಾದ ಬಿಸಿಲು ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಎಲ್ಲರೂ ಬಸವಳಿದಿದ್ದೆವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದ 'ಜಲ್ ಜೀರಾ' ಇತ್ಯಾದಿ ತಂಪು ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಬಸ್ ಏರಿದೆವು. ಒಂದರ್ಧ ಗಂಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಸ್ಸು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟಕ್ಕೆಂದು ನಿಂತಿತು.

       ನಮ್ಮ ಊಟದ ಟೀಮ್ ನಿತ್ಯದ ಅಡುಗೆಯ ಜೊತೆ ಈ ದಿನ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಿಸಿಬೇಳೆ ಬಾತ್ ಮತ್ತು ಜಾಮೂನ್ ತಯಾರಿಸಿದ್ದರು. ಇಂದು ನಮ್ಮ ಸಹಯಾತ್ರಿಗಳಾದ ಸುಮಾ - ಪ್ರವೀಣ್ ದಂಪತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ  ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಹಯಾತ್ರಿ ಸಂತೋಷ್ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬಡಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಸುಸೂತ್ರವಾಗಿ ಸಂಪನ್ನವಾದ ಕುರಿತು ನಿರಾಳತೆ ಇತ್ತು. ಊಟ ಎಂದಿನಂತೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಯಾತ್ರೆಯ ಅಡುಗೆ ಟೀಂನವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನವರು. ಅವರು ಯಾತ್ರೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ವ್ಯಂಜನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ಯಾತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಊಟದಲ್ಲಿ ಏಕತಾನತೆ ಬರದಂತೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಊಟಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ "ಈ ದಿನ ಏನಿರಬಹುದು" ಎಂಬ ಕುತೂಹಲ ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ತುಂಬಾ ಸವಾಲಿನ ಕೆಲಸ. ಅದನ್ನು ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯಾತ್ರೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಯಾರಿಗೂ ಸಹ ಆರೋಗ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅದರ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಈ ಅಡಿಗೆ ಟೀಮ್ ನವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು.

       ಊಟದ ನಂತರ ನಮ್ಮ ಪಯಣ ಗಂಗಾ ನದಿಗುಂಟ ಸಾಗಿತು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಋಷಿಕೇಶದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದ, ನಮ್ಮ ಸಹಯಾತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಉತ್ಸಾಹೀ, ದೈವಿಕ ದಂಪತಿಗಳಾದ ಭಾರದ್ವಾಜ ಮತ್ತು ಅನುರಾಧ ಅವರು (ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ) ಇಳಿದು ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ಮೂಲಕ ಬರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿ ಹೋದರು. ಯಾತ್ರೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅವರ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಚೇತೋಹಾರಿಯಾಗಿತ್ತು.

      ಋಷಿಕೇಶದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನದಿಯಲ್ಲಿ ರಾಫ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಉತ್ಸಾಹಿ ಯುವಕ-ಯುವತಿಯರ ಕಾರುಗಳು ತೆರೆಪಿಲ್ಲದೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ಪಿಕಪ್ ವಾಹನಗಳ ಮೇಲೆ ರಾಫ್ಟ್ ಅನ್ನು ಏರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ವಾಹನಗಳಿದ್ದವು. ಇಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ರಾಫ್ಟಿಂಗ್ ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಿವೆ. ಪ್ರತೀ ರಾಫ್ಟ್ ನಲ್ಲೂ ಪರಿಣಿತರೊಬ್ಬರಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಗಂಗಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ರಾಫ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ರೋಮಾಂಚಕ ಅನುಭವ. ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸಹಸ್ರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಯುವಜನರು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗಿದು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲ, ಸಾಹಸಯಾತ್ರೆ!!.

ಇಂದು ವಾರದ ಮೊದಲ ದಿನವಾದರೂ ಸಹ ನಮ್ಮ ವಾಹನಕ್ಕೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಸಾಗಲು ಆಗದಷ್ಟು ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆ ಇತ್ತು. ಇನ್ನು ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದಾದ ದಟ್ಟಣೆ ಕೇವಲ ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಅಷ್ಟೇ!

       ಚಿಕ್ಕ ಪುಟ್ಟ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್ ಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಋಷಿಕೇಶವನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದೆವು. ಸಾಯಂಕಾಲ 4-30 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಹರಿದ್ವಾರ ತಲುಪಿದೆವು. ಅಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣದ ನಡುವೆ ಸಾಗಿ, ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಷನ್ ಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಇದ್ದ ಹೋಟೆಲ್ ಲಿ ರಾಯ್ ನಲ್ಲಿ(Le Roi) ನಮ್ಮ ವಾಸ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ಏರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಹೋಟೆಲ್ ತುಂಬಾ ಪ್ರಶಸ್ತವಾಗಿತ್ತು. ನೋಡಿದರೆ ಅದು ರೈಲ್ವೆ ಆಸ್ತಿ ಎನಿಸುವಂತಿತ್ತು. ನಾನು ಅಲ್ಲಿಯ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ನನ್ನು ಈ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ. ಅವನು, 'ಈ ಜಾಗ ರೈಲ್ವೆಯದು. ಆದರೆ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಲೀಸ್ ಮೇಲೆ ಪಡೆದು, ಹೋಟೆಲ್ ನಿರ್ಮಿಸಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ' ಎಂದರು.

       "ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾ ಟೂರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟ್ರಾವೆಲ್ಸ್" ನವರು ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಚಾರ್ ಧಾಮ ಯಾತ್ರೆಯ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳೆಲ್ಲ ಈಗ ಮುಗಿದಂತಾಯಿತು. ವೆಂಕಟೇಶ್ ಪ್ರಭುರವರು, ಸಾಯಂಕಾಲ ಹರಿದ್ವಾರದ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳೀಯ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಮಿಠಾಯಿಗಳನ್ನು ಸವಿಯಬಯಸುವವರಿಗೆ ಆ ಎಲ್ಲ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಅದಾಗಲೇ ವಾಟ್ಸಪ್ ಗ್ರೂಪಿನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ನಾವು ಸಹ ಅತ್ಯಂತ ನಿರಾಳವಾಗಿ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಲಗೇಜ್ ಇಟ್ಟು ಹರಿದ್ವಾರದ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡಿದೆವು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಚಹಾ ಸೇವಿಸಿದೆವು. ಆದರೆ ಅತಿಯಾದ ಜನದಟ್ಟಣೆ ಹಾಗೂ ಅಸಮರ್ಪಕ ಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾರಣ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಕೊಳಕೇ ರಾಚುತ್ತಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ರಸ್ತೆಯ ಪಕ್ಕದ ಚಾಟ್ಸ್ ಸೇವಿಸಲು ಧೈರ್ಯ ಸಾಕಾಗಲಿಲ್ಲ.

       ನಾಳೆ ಮುಂಜಾನೆ ಋಷಿಕೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಪುಣ್ಯಧಾಮಗಳಾದ ಮಾನಸಾದೇವಿ ಮಂದಿರ, ಚಂಡಿದೇವಿ ಮಂದಿರ, ಬಿಲ್ಕೇಶ್ವರ ಮಹಾದೇವ ಮಂದಿರ, ಸುರೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ ಮಂದಿರ, ನರಸಿಂಹ ಮಂದಿರ, ಹರ್ ಕೀ ಪೌರಿ ಮತ್ತು ಖನಕಾಲ್ ಗಳನ್ನು ಆಸಕ್ತ ಯಾತ್ರಿಕರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ನೋಡಬಹುದು ಎಂದು ವೆಂಕಟೇಶ್ ಪ್ರಭು ತಿಳಿಸಿದರು. ನಮ್ಮ ಯಾತ್ರಿಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲವರು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಾವು 9 ಜನವೂ ಅದಕ್ಕೆ ಒಲವು ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ. (ನಾನು ಈ ಹಿಂದೆ ಬಂದಾಗ, ಈ ಋಷಿಕೇಶ ಇನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕಿಂತ ಸಣ್ಣದಿದ್ದಾಗ ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ನಿಖರವಾದ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ನೆನಪಿಲ್ಲ.)

       ನಾವು ತಿರುಗಿ ಎಂಟು ಗಂಟೆಯ ಸುಮಾರಿಗೆ ಹೋಟೆಲಿಗೆ ಬಂದು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಊಟ ಮಾಡಿದೆವು. ಹೊರಗಡೆ ಬೀದಿ ಬದಿಯ ತಿನಿಸು ಸವಿದ ಕೆಲವರು ಊಟ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಯಾತ್ರೆ ಸಂಪನ್ನವಾದ ಸಂತಸದಲ್ಲಿ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕಳೆದೆವು. ನಂತರ 11-00 ಗಂಟೆ ಸುಮಾರಿಗೆ ನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರಿದೆವು.

                          ರಘುನಾಥ ಮಂದಿರದ ಪಾರ್ಶ್ವನೋಟ                               

ದೇವಪ್ರಯಾಗ -ನಮ್ಮ ಹಿಂದೆ ಭಾಗೀರಥಿ (ನೀಲಿ),ಎಡಗಡೆ ಅಲಕನಂದಾ (ಬೂದಿ ಬಣ್ಣ)

ವೆಂಕಟೇಶ್ ದಾಸ್ ಮತ್ತು ಖುಷ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ 



                                                                                                      (ಸಶೇಷ......)